Crop Science Polska

Informacje

Kategoria

Artykuł

Data

Tagi

ochrona, rzepak, jesienne prace polowe, ochrona rzepaku

Późnojesienna agrotechnika rzepaku

Nim ustanie wegetacja

 

Jesienią, kiedy dni stają się coraz krótsze, a średnia dobowa temperatura spada, intensywność wegetacji roślin rzepaku spowalnia. Zabiegi, które zostaną przeprowadzone w tym okresie, mają decydujące znaczenie dla prawidłowego rozwoju roślin, ich przezimowania i przyszłorocznego plonu.

 

Przy niskich temperaturach dobowych pobieranie składników mineralnych drogą korzeniową spada, co prowadzi do spowolnienia podstawowych procesów fizjologicznych. W konsekwencji zarówno wzrost, jak i rozwój roślin słabną. Dokarmianie nalistne jest skuteczną metodą podtrzymywania tempa procesów fizjologicznych. Nie tylko podnosi ilość pierwiastków, jakie docierają do aparatu asymilacyjnego, lecz także skraca czas ich transportu. Co bardzo ważne, odbywa się on bez nakładów energetycznych ze strony rośliny, która dzięki temu energię może wykorzystać do biosyntezy, czyli wzrostu. Nasze działanie powoduje, że mimo pogarszających się warunków zewnętrznych, rośliny są w stanie stosunkowo szybko zbudować aparat asymilacyjny złożony z 8-12 liści. Do końca jesiennej wegetacji pracuje on nad zgromadzeniem jak największej ilości materiałów zapasowych w szyjce korzeniowej, tak aby zgrubiała do średnicy 10 i więcej milimetrów. Intensywny wzrost odbywa się także pod powierzchnią ziemi, w efekcie czego korzeń wrasta na głębokość 25-30 cm. Dzięki temu na przedwiośniu „kotwiczy” rzepak, nie dopuszczając do odrywania go od podłoża.

Przed zimą rośliny rzepaku wytwarzają 8-12 liści, ich szyjka korzeniowa ma średnicę ok. 10 mm a korzeń wrasta na głębokość 25-30 cm.

Przed zimą rośliny rzepaku wytwarzają 8-12 liści, ich szyjka korzeniowa ma średnicę ok. 10 mm a korzeń wrasta na głębokość 25-30 cm.

Nakarmić roślinę

 

Obficie odżywiony rzepak lepiej przygotowuje się do przezimowania także na poziomie anatomicznym. Następuje wzmocnienie ścian komórkowych, pogrubienie warstwy kutykuli, zmniejszenie rozmiarów wakuol w komórkach na skutek wycofania z nich części wody. Do tego dochodzą zmiany o charakterze fizjologicznym, polegające na wzroście stężenia soku komórkowego i zawartości białek osmotycznych. Szereg z tych cech kształtowany jest przez makroskładniki – głównie potas, ale przy współudziale szeregu mikroelementów, m.in. boru, manganu, miedzi i molibdenu. Przykładowo ten ostatni stanowi „jądro” reduktazy azotanowej – enzymu przekształcającego azot azotanowy (NO3-) do formy umożliwiającej wbudowanie azotu w białko. Rośliny z niedoborami molibdenu (co jest równoznaczne z niskim poziomem reduktazy w roślinie) wchodzą w spoczynek zimowy z dużą ilością azotanów w soku komórkowym. Oznacza to silne uwodnienie tkanek, a więc i dużą ich podatność na przemarzanie.

Puste miejsca o brązowym wybarwieniu, które obserwuje się po przecięciu korzenia, są objawem niedoboru boru.

Puste miejsca o brązowym wybarwieniu, które obserwuje się po przecięciu korzenia, są objawem niedoboru boru.

Dokarmianie nalistne wpływa także na rozwój roślin. Należy wiedzieć, że już jesienią rzepak wytwarza wszystkie liście. Niewielka ich część widoczna jest w formie rozety. Pozostałe w formie zalążkowej ukryte są na bardzo skróconym pędzie i rozwijają się wiosną. Niemniej „zaprogramowana” przez roślinę ilość nie zmienia się już wiosną. Im roślina jest lepiej odżywiona, tym liści jest oczywiście więcej, a ma to bardzo istotne znaczenie. To z kątów liści wyrastają pędy boczne. O tym, ile rozwinie się rozgałęzień, rośliny decydują bardzo wcześnie, w stadium 4-6 liści. Nieco później, bo od fazy 8 liści, rozpoczyna się proces rozwoju generatywnego rzepaku, czyli zawiązywanie pąków kwiatowych. Po jarowizacji tworzą się kolejne zawiązki kwiatów na pędach bocznych.

 

Zarówno ilość pędów bocznych, jak i wielkość kwiatostanów uzależnione są od sygnałów, jakie docierają do rośliny ze środowiska. Jeżeli jest głodna, odczuwa silną konkurencję ze strony chwastów, a do tego jeszcze atakują ją grzyby, to odczytuje to jako brak warunków do wydania dużej ilości nasion – wiosną nie będzie w stanie ich wykarmić. „Programuje” mniejszą ich ilość i największe starania ze strony plantatora po wznowieniu wegetacji wiosną niewiele mogą w tym zakresie zmienić.

 

Skrócić pędy główne i wyeliminować choroby

 

Długa, ciepła jesień, a więc taka, jaką mamy w tym roku, nie sprzyja naturalnemu ukształtowaniu właściwego pokroju przez rośliny. Działa na nie pobudzająco, powodując nie tylko wytworzenie bardzo silnie ulistnionej rozety, ale niestety jednocześnie wynoszenie pąka wierzchołkowego ponad powierzchnię gleby. W takich przypadkach należy zareagować, wykonując oprysk syntetycznymi regulatorami wzrostu. Zabieg pozwoli roślinom równomiernie dojrzewać, ich korzenie wydłużą się i staną się mocniejsze a szyjka korzeniowa grubsza. Efektem zabiegu jest mniejsza podatność roślin na przemarznięcie.

 

W jesiennej części sezonu wegetacyjnego producenci rzepaku najczęściej decydują się na zabiegi regulujące pokrój rzepaku z jednoczesną ochroną fungicydową. Gdy rośliny osiągną fazę 4-6 liści stosują preparat Tilmor 240 EC, zawierający dwie substancje czynne z chemicznej grupy triazoli. Substancje te pozytywnie oddziałują na stan fitosanitarny roślin, a także podnoszą ich zimotrwałość poprzez działanie regulacyjne wpływające na pobudzenie systemu korzeniowego do wzrostu z jednoczesnym zahamowaniem wzrostu pędu głównego. Tak skorygowana rozeta lepiej zimuje i jest bardziej odporna na niekorzystne warunki panujące zimą.

 

Dodatkowym elementem, który należy uwzględnić jest wigor jesienny odmiany. Ciepła i długa jesień sprzyja intensywnemu wzrostowi odmian o silnym wigorze. Może wówczas się okazać, że jeden zabieg regulacyjny nie wystarcza i należy wykonać drugi w fazie 6-8 liści. Pierwszy zabieg wykonuje się wówczas zredukowaną dawką (60%) i w razie potrzeby zabieg powtarza (40%).

Zniszczyć mszyce


Sucha i ciepła jesienna pogoda stwarza także warunki do masowego występowania mszyc w rzepaku ozimym. Mszyce to wszędobylskie szkodniki. Niezwalczone w porę nie tylko osłabiają rośliny, lecz także często zarażają je wirusami. Jedna mszyca pochłania dziennie pokarm odpowiadający ok. 1/3 masy jej ciała. Ponadto mszyce nie tylko wysysają soki z roślin, lecz także roznoszą groźne wirusy, przeciwko którym nie ma zarejestrowanych chemicznych środków ochrony. Tak ciepłe dni, jak podczas tegorocznej jesieni, pozwalają mszycom na szybkie namnażanie się i opanowywanie kolejnych obszarów na plantacji, tym samym potencjalnie zwiększając ekspansję wirusów.

 

Mszyce jako wektory wirusów żółtaczki rzepy (TuYV) to efekt zmiany biologii rozwoju tych owadów jaki się dokonał na skutek ocieplenia klimatu. Po żniwach nie migrują na gospodarzy zimowych (czeremchę i brzoskwinię), by złożyć na nich zimujące jaja, Tylko cały czas rozmnażają na roślinach zielnych, traktując je jako „poczekalnię” przed wschodami ozimin. W tym właśnie okresie przejściowym pomiędzy żniwami a wschodami ozimin ma miejsce pobieranie wirusów w wyniku żerowania mszyc na dziko rosnących trawach lub chwastach z rodziny kapustowatych.

Czerwonawe przebarwienia na roślinie są oznaką porażenia wirusem żółtaczki rzepy.

Czerwonawe przebarwienia na roślinie są oznaką porażenia wirusem żółtaczki rzepy.

Mszyce mogą pojawić się liczniej właśnie teraz, kiedy działanie zapraw osłabło. W takich przypadkach konieczny będzie zabieg opryskiwania po przekroczeniu progów ekonomicznej szkodliwości – 2 kolonie mszyc na brzegu plantacji na 1 m2. Precyzyjniej próg szkodliwości powinien brzmieć „w momencie pojawu pierwszych kolonii mszyc”. Do ich zwalczania zarejestrowany jest Decis Mega 50 EW zawierający substancję czynną z grupy pyretroidów.

Polecane produkty

Deklaracja zgody na stosowanie “cookies”

W celu ulepszenia Twoich doświadczeń z korzystania z naszego serwisu internetowego, chcemy analizować Twój sposób zachowania na naszej stronie poprzez stosowanie “cookies”. Szczegółowe informacje dotyczące możliwości wyrażenia, lub wycofania w dowolnym momencie Twojej zgody na stosowanie “Cookies” zawarte są w naszej “Polityce prywatności”.