Jak ograniczyć bank nasion chwastów w glebie po żniwach? Skuteczne działania jeszcze przed siewem ozimin

Jednym z głównych celów zwalczania chwastów jest nie tylko wyeliminowanie ich wpływu na wysokość i jakość plonu, ale również systematyczne ograniczanie tzw. banku nasion chwastów w glebie. Im mniej nasion pozostanie w glebie, tym niższa będzie presja chwastów w kolejnych sezonach i tym łatwiejsza stanie się ich kontrola.

Ograniczanie banku nasion można realizować zarówno za pomocą środków ochrony roślin, jak i odpowiednio zaplanowanych zabiegów agrotechnicznych. Kluczowe działania warto rozpocząć już bezpośrednio po żniwach.

Pierwszy krok po zbiorach - wykonaj podorywkę

Jednym z najważniejszych zabiegów pożniwnych jest podorywka, czyli płytka uprawa gleby wykonywana na głębokość kilku centymetrów. Jej zadaniem jest pobudzenie nasion chwastów znajdujących się w wierzchniej warstwie gleby do kiełkowania.

Przed wykonaniem podorywki należy jednak zadbać o usunięcie słomy z pola, aby zabieg był skuteczny i równomierny.

Po wykonaniu płytkiej uprawy warto odczekać od 2 do 4 tygodni, umożliwiając wschody chwastów. Długość tego okresu zależy przede wszystkim od gatunków obecnych na polu. W przypadku dużego udziału perzu zaleca się wydłużenie czasu oczekiwania.

Dlaczego warto prowokować chwasty do wschodów?

Połączenie płytkiej uprawy pożniwnej z późniejszym zniszczeniem wschodzących chwastów jest jednym z najskuteczniejszych sposobów ograniczania banku nasion.

Szczególne znaczenie ma to na stanowiskach, gdzie występują chwasty odporne na herbicydy. W takich sytuacjach prowokowanie chwastów do kiełkowania, a następnie ich eliminacja, powinno być traktowane jako podstawowy element strategii zwalczania. Po około 2–3 tygodniach od podorywki można podjąć decyzję, w jaki sposób usunąć chwasty, które zdążyły już wzejść.

Dwie metody zwalczania chwastów po podorywce

1. Mechaniczne zwalczanie chwastów

Pierwszym rozwiązaniem jest wykonanie kolejnej płytkiej uprawy gleby, która mechanicznie niszczy młode chwasty.

Takie działanie może dodatkowo poprawić przygotowanie stanowiska do siewu, szczególnie w gospodarstwach stosujących uproszczone systemy uprawy.

Należy jednak pamiętać o kilku ograniczeniach:

• w latach suchych kolejny zabieg uprawowy może dodatkowo przesuszać glebę,
• nie należy stosować go do zwalczania perzu, ponieważ rozdrabnianie rozłogów może doprowadzić do jeszcze większego zachwaszczenia,
• w przypadku planowanego siewu roślin jarych chwasty można usuwać mechanicznie nawet kilkukrotnie przed zimą.

2. Chemiczne zwalczanie chwastów z wykorzystaniem Roundup®

Drugim rozwiązaniem jest zastosowanie preparatu Roundup®.

To metoda szczególnie polecana, gdy na polu występują:

• perz właściwy,
• chwasty wieloletnie,
• gatunki głęboko korzeniące się,
• chwasty trudne do zwalczenia metodami mechanicznymi.

Zastosowanie Roundup® może być również korzystniejsze w latach suchych. W przeciwieństwie do kolejnych zabiegów uprawowych nie powoduje dodatkowej utraty wilgoci z gleby. Ponadto pozostający po zabiegu mulcz z zamierających chwastów ogranicza nagrzewanie i przesuszanie powierzchni pola.

Dodatkowym argumentem jest wysoka skuteczność zwalczania chwastów, której nie zawsze udaje się osiągnąć wyłącznie za pomocą upraw mechanicznych.

Jak zwiększyć skuteczność zabiegu Roundup®?

Wykonuj zabieg w odpowiednich fazach rozwojowych chwastów

Po uprawie pożniwnej należy odczekać do momentu, gdy chwasty osiągną odpowiednią wielkość:

• chwasty jednoliścienne - minimum 5 cm wysokości,
• chwasty dwuliścienne - co najmniej dwa liście właściwe.

Im lepiej rozwinięte i intensywniej rosnące chwasty, tym skuteczniejsze będzie ich zwalczanie.

Zapewnij dokładne pokrycie chwastów

Dla uzyskania wysokiej skuteczności zaleca się:

• stosowanie minimum 200 l cieczy roboczej na hektar,
• wykonywanie oprysku średniokroplistego.

Dobierz odpowiednie parametry oprysku

Dawkę herbicydu należy dostosować do dominujących gatunków chwastów poprzez odpowiedni dobór:

• dysz,
• ciśnienia roboczego,
• prędkości przejazdu.

Nie wykonuj oprysku na mokre rośliny

Roundup® nie wykazuje działania doglebowego. Oprysk wykonany na mokre chwasty może spowodować spływanie części preparatu do gleby i obniżenie skuteczności zabiegu.

Wybierz odpowiednią porę dnia

Najlepiej wykonywać zabieg rano lub wieczorem. Niższe temperatury sprzyjają wolniejszemu parowaniu wody, co poprawia pobieranie substancji aktywnej przez chwasty.

Nie dodawaj dodatków do wody

Nie ma potrzeby stosowania substancji zakwaszających ani zmiękczających wodę - Roundup® nie wymaga takich dodatków.

Kiedy można wykonać kolejne zabiegi uprawowe?

W sytuacjach, gdy liczy się czas - na przykład przed planowanym siewem - kolejne zabiegi uprawowe można wykonać po następującym okresie od zastosowania herbicydu:

Skuteczne zwalczanie perzu - o czym pamiętać?

Jeżeli głównym celem zabiegu jest zwalczenie perzu, należy pamiętać, że całkowite zamieranie roślin następuje zwykle po około trzech tygodniach od wykonania oprysku.

W momencie zabiegu perz powinien:

• osiągnąć wysokość od 10 do 25 cm,
• posiadać co najmniej 3-4 w pełni wykształcone liście.

Dla chwastów jednorocznych zalecane są następujące fazy rozwojowe:

• chwasty jednoliścienne - minimum 5 cm wysokości,
• chwasty dwuliścienne - minimum dwa wykształcone liście właściwe.

Na stanowiskach, gdzie stosowano Roundup®, można następnie uprawiać wszystkie gatunki roślin.

Które rozwiązanie wybrać?

Zarówno mechaniczne, jak i chemiczne zwalczanie chwastów mają swoje mocne strony. Wybór odpowiedniego rozwiązania powinien uwzględniać:

• skład gatunkowy chwastów,
• warunki wilgotnościowe,
• termin planowanego siewu,
• dostępny czas i koszty wykonania zabiegów.

Nie ulega jednak wątpliwości, że podorywka połączona z późniejszym zniszczeniem wschodzących chwastów należy do najważniejszych działań ograniczających zachwaszczenie jesienią. Pozwala zmniejszyć potencjalne wschody chwastów nawet o kilkadziesiąt procent, skutecznie redukując jednocześnie bank nasion w glebie.

Mniejsza liczba chwastów oznacza niższą presję na uprawę, wyższą skuteczność późniejszych zabiegów herbicydowych oraz mniejsze ryzyko konieczności wykonywania kosztownych poprawek wiosennych.