Czym jest alternarioza ziemniaka?
Alternarioza ziemniaka to jedna z najczęściej występujących chorób grzybowych w uprawie ziemniaka. Obejmuje dwa główne typy choroby: suchą plamistość liści oraz brunatną plamistość liści. Patogeny porażają przede wszystkim liście i łodygi, a sporadycznie również bulwy. Choroba może prowadzić do znacznego ograniczenia powierzchni asymilacyjnej roślin oraz obniżenia potencjału plonowania.
Znaczenie gospodarcze alternariozy zależy w dużej mierze od terminu pojawienia się pierwszych infekcji. Im wcześniej choroba wystąpi na plantacji, tym większe mogą być straty.
Objawy alternariozy ziemniaka
Sucha plamistość liści
Pierwsze objawy obserwowane są zwykle pod koniec czerwca lub na początku lipca. Choroba początkowo pojawia się na najstarszych, dolnych liściach.
Charakterystyczne objawy:
- brunatne plamy o średnicy od 0,5 do 2 cm,
- wyraźne koncentryczne pierścienie,
- żółta chloroza wokół nekroz,
- wykruszanie się obumarłej tkanki,
- stopniowe zamieranie liści i łodyg.
Brunatna plamistość liści
Objawy mogą pojawiać się już podczas kwitnienia ziemniaka. Patogen powoduje tworzenie licznych drobnych nekroz rozmieszczonych na całej powierzchni liści.
Typowe symptomy:
- drobne brunatne plamy o średnicy 2-5 mm,
- nieregularne rozmieszczenie zmian,
- słabo widoczne lub niewidoczne strefowanie,
- stopniowe zamieranie blaszki liściowej.
Warunki sprzyjające rozwojowi choroby
Rozwojowi alternariozy sprzyjają:
- wysokie temperatury,
- okresowe zwilżenie liści,
- naprzemienne okresy suszy i wilgoci,
- osłabienie roślin przez stres środowiskowy,
- niedobory składników pokarmowych,
- obecność źródeł infekcji na plantacji.
Największe ryzyko występuje zwykle w drugiej części sezonu wegetacyjnego, jednak pierwsze infekcje mogą rozpocząć się znacznie wcześniej.
Znaczenie gospodarcze alternariozy ziemniaka
Silne porażenie plantacji może powodować:
- przedwczesne zamieranie naci,
- ograniczenie fotosyntezy,
- słabsze przyrastanie bulw,
- obniżenie plonu całkowitego,
- pogorszenie jakości handlowej ziemniaków,
- większą podatność roślin na inne stresy i choroby.
Alternarioza jest szczególnie niebezpieczna w latach ciepłych i suchych, gdy rośliny są dodatkowo osłabione przez warunki pogodowe.
Jak zwalczać alternariozę ziemniaka?
Profilaktyka
Skuteczna ochrona plantacji powinna obejmować:
- prawidłowe zmianowanie,
- niszczenie resztek pożniwnych,
- zbilansowane nawożenie,
- ograniczanie stresu roślin,
- regularny monitoring plantacji,
- dobór zdrowego materiału sadzeniakowego.
Ochrona fungicydowa
Zabiegi fungicydowe należy wykonywać profilaktycznie lub po zaobserwowaniu pierwszych objawów choroby. Szczególne znaczenie ma ochrona plantacji w okresach wysokiego ryzyka infekcji oraz podczas intensywnego wzrostu naci.