Nazwa łacińska: Monilinia spp.
Rodzaj patogenu: Choroba grzybowa
Sprawca choroby: Brunatna zgnilizna drzew pestkowych wywoływana jest przez grzyby z rodzaju Monilinia. Patogeny porażają kwiaty, pędy oraz owoce drzew pestkowych, powodując jedne z największych strat w sadownictwie.
Brunatna zgnilizna drzew pestkowych należy do najgroźniejszych chorób sadowniczych występujących w uprawie wiśni, czereśni, śliw, brzoskwiń i moreli. Choroba może pojawiać się już w okresie kwitnienia, jednak największe straty często obserwowane są podczas dojrzewania owoców oraz przed zbiorami.
Patogen infekuje kwiaty, młode pędy i owoce. W sprzyjających warunkach pogodowych infekcja rozprzestrzenia się bardzo szybko, prowadząc do zamierania organów generatywnych oraz pogorszenia jakości plonu. Nieleczona choroba może powodować znaczne straty ekonomiczne zarówno w produkcji deserowej, jak i przetwórczej.
Pierwsze objawy często pojawiają się podczas kwitnienia. Porażone kwiaty brunatnieją, więdną i zasychają, pozostając na drzewie przez długi czas. Zainfekowane krótkopędy oraz młode przyrosty stopniowo zamierają, sprawiając wrażenie przypalenia ogniem.
Na owocach początkowo widoczne są niewielkie brunatne plamy gnilne. W krótkim czasie obejmują one coraz większą powierzchnię owocu. Charakterystycznym objawem są koncentrycznie ułożone brodawki zarodnikowania o jasnobeżowym lub szarokremowym zabarwieniu.
Silnie porażone owoce gniją, marszczą się i często pozostają na drzewach w postaci tzw. mumii owocowych. Stanowią one bardzo ważne źródło infekcji w kolejnym sezonie.
Największe zagrożenie występuje podczas wilgotnej i umiarkowanie ciepłej pogody. Długotrwałe opady deszczu, mgły oraz wysoka wilgotność powietrza znacząco zwiększają ryzyko infekcji kwiatów i owoców.
Szczególnie niebezpieczne są okresy opadów przypadające na czas kwitnienia. Uszkodzenia mechaniczne owoców, pęknięcia skórki oraz żerowanie szkodników dodatkowo ułatwiają wnikanie patogenu do tkanek.
Źródłem infekcji są przede wszystkim mumie owocowe pozostające na drzewach oraz porażone pędy, na których grzyb zimuje.
Brunatna zgnilizna może prowadzić do bardzo dużych strat ilościowych i jakościowych. W latach sprzyjających rozwojowi choroby porażeniu mogą ulegać znaczne partie kwiatów, przez co dochodzi do ograniczenia liczby zawiązanych owoców.
Jeszcze większe znaczenie gospodarcze ma gnicie owoców przed zbiorem. Owoce tracą wartość handlową, nie nadają się do sprzedaży ani przechowywania. Choroba może również powodować zamieranie pędów i osłabienie drzew, wpływając na plonowanie w kolejnych latach.
Podstawą profilaktyki jest dokładna higiena sadu. Konieczne jest usuwanie mumii owocowych oraz wycinanie porażonych pędów. Dzięki temu ograniczane jest źródło infekcji na kolejny sezon.
Duże znaczenie ma również regularne prześwietlanie koron drzew, które poprawia przewiewność i przyspiesza wysychanie roślin po opadach. Niezwykle ważny jest także monitoring warunków pogodowych oraz okresów największego zagrożenia infekcją.
Skuteczna ochrona wymaga połączenia działań profilaktycznych z odpowiednio dobranym programem fungicydowym. Najważniejsze zabiegi wykonywane są zwykle w okresie kwitnienia oraz przed dojrzewaniem owoców, gdy ryzyko infekcji jest największe.
Regularna obserwacja sadu pozwala szybko wykryć pierwsze objawy choroby i ograniczyć jej dalszy rozwój. Ochrona prowadzona we właściwych terminach pomaga zabezpieczyć zarówno wielkość plonu, jak i jego jakość handlową.
Choroba powoduje brunatnienie i zamieranie kwiatów, zasychanie pędów oraz gnicie owoców. Na owocach widoczne są charakterystyczne skupienia zarodników ułożone koncentrycznie.
Najczęściej porażane są wiśnie, czereśnie, śliwy, morele oraz brzoskwinie.
Patogen zimuje na porażonych pędach oraz mumiach owocowych pozostających w sadzie po zakończeniu sezonu.
Największe ryzyko infekcji występuje podczas kwitnienia oraz w okresie dojrzewania owoców, szczególnie podczas wilgotnej pogody.
Tak. Patogen może bardzo szybko powodować gnicie dojrzewających owoców, prowadząc do dużych strat jakościowych.
Kluczowe znaczenie ma usuwanie źródeł infekcji, prawidłowe cięcie drzew oraz terminowo wykonana ochrona fungicydowa.
