Nazwa łacińska: Rhexocercosporidium carotae, Acrothecium carotae
Rodzaj patogenu: Choroba grzybowa
Sprawca choroby: Czarna plamistość korzeni marchwi wywoływana jest przez grzyby z rodzaju Rhexocercosporidium, które porażają korzenie marchwi zarówno w polu, jak i podczas przechowywania.
Czarna plamistość korzeni marchwi jest chorobą grzybową mającą szczególne znaczenie gospodarcze w produkcji marchwi przeznaczonej do długiego przechowywania. Patogen poraża korzenie spichrzowe, powodując powstawanie ciemnych nekroz i obniżenie wartości handlowej plonu.
Choroba może rozwijać się zarówno podczas wegetacji, jak i po zbiorze. Często pierwsze objawy są słabo widoczne w czasie zbioru, natomiast intensywnie rozwijają się w okresie magazynowania. W rezultacie producenci mogą ponosić znaczne straty jakościowe podczas przechowywania oraz przygotowania marchwi do sprzedaży.
Najbardziej charakterystycznym objawem są ciemnobrunatne lub czarne plamy pojawiające się na powierzchni korzeni. Początkowo zmiany mogą być niewielkie, jednak z czasem powiększają się i obejmują coraz większą część korzenia.
Porażone miejsca są zwykle wyraźnie odgraniczone od zdrowych tkanek i powodują pogorszenie wyglądu handlowego marchwi. Przy silnym nasileniu choroby powierzchnia korzeni staje się nierówna, a tkanki mogą stopniowo zamierać.
W czasie przechowywania objawy często stają się bardziej widoczne, prowadząc do zwiększonych strat przechowalniczych i konieczności odrzucenia części plonu.
Rozwojowi choroby sprzyja wysoka wilgotność gleby oraz warunki utrudniające szybkie przesychanie korzeni po zbiorze. Dodatkowym czynnikiem zwiększającym ryzyko infekcji są uszkodzenia mechaniczne powstające podczas zbioru, transportu i sortowania.
Znaczenie mają również porażone resztki roślinne pozostające na polu oraz zbyt częsta uprawa marchwi na tym samym stanowisku. Długotrwałe przechowywanie w nieodpowiednich warunkach może dodatkowo nasilać rozwój choroby.
Największe straty związane są z obniżeniem jakości handlowej korzeni. Nawet niewielkie zmiany chorobowe mogą dyskwalifikować marchew przeznaczoną na rynek świeży.
Silne porażenie prowadzi do zwiększonych strat magazynowych, pogorszenia wyglądu korzeni oraz skrócenia okresu przechowywania. W gospodarstwach produkujących marchew na długie przechowywanie choroba może generować istotne straty ekonomiczne.
Podstawą profilaktyki jest prawidłowe zmianowanie oraz unikanie zbyt częstej uprawy marchwi na tym samym polu. Ważne znaczenie ma także usuwanie resztek pożniwnych oraz ograniczanie źródeł infekcji pozostających w środowisku uprawowym.
Należy również dbać o ograniczenie uszkodzeń mechanicznych korzeni podczas zbioru i transportu. Przechowywanie marchwi w odpowiednich warunkach temperaturowych i wilgotnościowych pomaga ograniczyć rozwój choroby po zbiorze.
Skuteczne ograniczanie choroby wymaga połączenia działań agrotechnicznych z odpowiednio zaplanowaną ochroną fungicydową. Kluczowe znaczenie ma regularne monitorowanie plantacji oraz wykonywanie zabiegów zgodnie z aktualnymi zaleceniami ochrony warzyw korzeniowych.
W gospodarstwach, gdzie choroba występowała w poprzednich sezonach, szczególnie ważne jest prowadzenie działań zapobiegawczych już od początku uprawy.
Na korzeniach pojawiają się ciemnobrunatne lub czarne plamy, które stopniowo powiększają się i obniżają wartość handlową marchwi.
Chorobę powodują grzyby z rodzaju Rhexocercosporidium.
Tak. Objawy często nasilają się po zbiorze, w trakcie magazynowania korzeni.
Choroba obniża jakość handlową marchwi i może prowadzić do zwiększonych strat przechowalniczych.
Wysoka wilgotność, uszkodzenia mechaniczne korzeni oraz obecność źródeł infekcji w glebie.
Kluczowe znaczenie mają zmianowanie, prawidłowa agrotechnika, ograniczanie uszkodzeń korzeni i właściwe warunki przechowywania.
